Sivrihisar Ermeni Kilisesi

– SURP YERRORTUTYUN KİLİSESİ – (Kutsal Üçlü Ermeni Kilisesi) Sivrihisar, Surp Yerrortutyun Armenian Church In this study, the research about the Surp Yerortutyun Church is presented. In the content of the research Surp Yerortutyun Church has been examined and photographed in details. The history, location, architecture and decorative features are evaluated. The architectural details are defined […]

Sivrihisar Tarihi Evleri

TARİHİ SİVRİHİSAR EVLERİ HAKKINDA GENEL AÇIKLAMA Eski bir Anadolu kasabası olan Sivrihisar, kimliğini hâlâ belli ölçüde yaşatan ender yurt köşelerimizden biri bugün. Ankara’ya yakın olması ve yol güzergahında bulunmasına rağmen ilçe merkezi yavaş gelişme göstermiş, belki de bu sayede tarihi dokusu korunabilmiş kentin. Ancak son yıllardaki kimi müdahalelerle bu doku giderek değişmeye ve yok olmaya yüz tutmuş […]

Kapan Hanları

KAPAN HANLARI, Osmanlı döneminde başta İstanbul olmak üzere ticaret pazarlarına sahip şehirlerde, (Sivrihisar’da) özellikle zahire türünden ihtiyaç maddelerinin alınıp satıldığı toptancı halleri, mal çardakları ve borsalarıydı. Kapan kelimesi sözlüklerde ‘büyük terazi, kantar’ anlamında açıklanmaktadır. Latince “campana”dan Farsça’ya buradan kab-ban (kab tutan, kab ile uğraşan) şekliyle Arapça’ya geçtiği, Türkçe’ye ise “kapan” olarak girdiği düşünülmektedir. Mısır’da kantar […]

Geleneksel Türk Evleri

Geçmişi binlerce yıl geriye giden Anadolu, 11. yüzyılda yepyeni bir kültürle tanışmış, sönükleşmeye başlayan sanat ortamı yeni bir solukla alevlenmişti. Zira bu yüzyılda Orta Asya steplerinden kopup gelen Türklerin fethederek kendilerine yurt edindikleri bu topraklar, tarihi olduğu kadar kültürel alanlarda da büyük canlılığa sahne oluyordu. Türkler yerleştikleri bu yeni yurtlarında, doğrudan taklitçiliğe düşmeden; kökleri Orta […]

Sivrihisar İlçesi

– SİVRİHİSAR İLÇESİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER – Posta Kodu: 26600 Sivrihisar İlçesi M.Ö. 7. asırda kurulduğu bilinmektedir. 1071 yılındaki Malazgirt savaşından sonraki yıllarda Anadolu’nun Türklerin eline geçmesiyle Sivrihisar’da bir Türk yerleşim bölgesi haline getirilmiştir. Anadolu Selçuklu Devletinin Sınırları içerisinde kalan Sivrihisar dönemin önemli kültür ve ticaret merkezlerinden biri olmuş. Bu dönemde Karahisar adını alan ilçede […]

Adliyede Çocuk

Olay Sivrihisar adliyesinde geçmektedir. Bir hırsızlık olayı olmuş ve hâkim Âşık Mehmet’i çağırmıştır. Mehmet olayı gören görgü tanığı iki kişiden biridir. O dönemde bir kundaklama (bir yerin yanması, yakılması) olayı olmuş, suçsuz ve yaşlı bir insan yargılanıyor. Hâkim ilk görgü tanığını içeri alır. İlk tanık yangın olayını o yaşlı insanın değil de çocuk yaşta birinin […]

Tandır ve Tarifi

TANDIR VE TANDIRIN TARİFİ Buradaki tandır sayvanttaki ekmek pişirilen tandır değildir. Bu tandır bir odayı ısıtır, evde soba görevini yapardı. Bilmeyen ve görmeyenlere bu tandırı anlata­cağım. 50 santim yüksekliğinde 4 ayaklı ağaçtan yapıl­mış kare şeklinde, bir masadır. Bu dört köşe masa oda­nın münasip bir yerine konur. Altına 35 santim çapında 15 santim derinliğinde, yuvarlak tandır […]

Tellal Fındığın Emmi

Tellâl ne demektir: Kaymakamlıktan veya beledi­yeden, kaza halkına bir haber veya emir duyurulacaksa bu tellâl dediğimiz kimseler tarafından bağırarak ilân edilir duyurulurdu. Bu kişilere de tellâl denirdi. O ta­rihlerde elektrik yoktu, hoparlörde yoktu. Bir kaç sene sonra elektrik geldi. Amma: sadece geceleri bir kaç saat verilirdi. Dizel motor ile mazotla elektrik elde edilirdi. Oda hem […]

Sivrihisar Hikayeleri

Sivrihisar’da hırsızlık vakası hemen hemen olmazdı. Çocuktum iyi hatırlıyorum. Yabancı bir hırsız bir karın sarı yağ (Tere yağ) çalmıştı. Ağustos ayının sıcağı idi. Jandarmalar: Bu 15 kiloluk bir karın sarı yağı hırsız adamın kucağına verdiler. O sıcakta yağlar erimiş üstüne başına aka aka çarşıda dolaştırmışlardı. Görün işte hırsızı yakaladık dercesine. O tarihlerde İstanbul gazeteleri yazmışlardı. […]

Ramazanlarımız

Ramazanlarımız çok iyi geçerdi: Şınşırak kayasının altındaki mezarlığın üst başına yerleştirilmiş, kurtuluş savaşından kalma at arabası tekerlekli, çakar almaz bir top vardı. O topun doldurul­masını, atışını seyrederdik, (izlemezdik) Üç cezve barut hakkı, konduktan son­ra paçavraları tokmaklayarak, teperler. İyice sıkıştırır­lar. İftar vakti gelince, ulu cami minaresinden ezan sesi duyulur duyulmaz ramazan topçusu, topu ateşlerdi. Sesi o […]

Termal Tesis

Selçuklulardan Kalan Termal Tesis Sahip Çıkılmayı Bekliyor Eski İl Genel Meclis Üyesi Ahmet Bican Atmaca, Sivrihisar ilçesine bağlı Hamamkarahisar mahallesinde bulunan Selçuklular dönemine ait olduğunu belirtilen Çardak Termal Tesisleri’ne sahip çıkılması çağrısında bulundu. Atmaca, yaptığı açıklamada, söz konusu tesislerin Sivrihisar Belediyesi’nin tapulu mülkü olduğunu belirterek, restorasyonunun yapılması için 6 yıl önce müteahhit firmaya ihale edildiğini anımsattı. […]

Sivrihisar Sözlük

SİVRİHİSAR YÖRESEL KELİMELER VE DEYİMLER SÖZLÜĞÜ Sivrihisar kelimesinin sözlük anlamı Sivrihisar nedir, ne demek? Sivrihisar, Eskişehir iline bağlı tarihi bir ilçedir. Ayrıca Aksaray ili Güzelyurt ilçesine bağlı “Sivrihisar” adında bir köy vardır. SİVRİHİSAR YÖRESEL SÖZLÜK SİVRİHİSAR YÖRESEL AĞZI SİVRİHİSAR AĞZI YÖRESEL KELİMELER SİVRİHİSAR ETİMİNOLOJİSİ A ABA (ABLA): Kız kardeşin büyüğü ABARİİİ: Çok şaşırmak ABES: Boş […]

Reflektör Kamil

Hakıklar Eskişehir’e giderler. Öğle saatleri olmuş, karınları iyice acıkmıştır. Lokantanın adı “Reflektör Kamil Lokantası”dır. Lokantaya girerler, lokantada hiç müşteri yoktur. Bizimkiler kimse olmadan ve onları kimse kızdırmadan rahatça yemeklerini yiyecekleri için sevinirler. Fakat lokanta sahibi kıyafetlerinden olsa gerek bir an önce yeseler de kalkıp gitseler diye içinden geçirir. Hakıklar yemeğe başlarlar ve bu esnada olmayacak […]

Sivrihisar’ca

SİVRİHİSAR YÖRESEL ŞİVESİ SİVRİHİSAR’DA KULLANILAN ŞİVELER A şu oynayan bem gelin olmadan gidesice Aaşa napan nerden gelin gız Abam arabaşı dökmüş,bensiz valaa yimezler. Abbah pek bahalıymış lennn Abo osdurgan tasin geliyor Ahh guzum,kapkara kararmışında,sapsarı sararmışın… Alaasen sus gari garnım gatıldı Alasen ilenip durma oh guzum Alım aşkına doğru konuş sacı sakalı aarısaca Allah bin beynini […]

Abamın Yediğinden Ver

39 NUMARA Sivrihisar’dan Eskişehir’e gitmek için Aşık Mehmet Kemal’i getirip otobüse bindirir ve rahmetli amcama “Necati abi şu bizim Kemal’i de Eskişehir’e götür de toplasın gelsin” derdi. Kemal’in oturduğu koltuk da hep 39 numara olurdu. * * * ÇETE’NİN RÜYASI Hakıklar sevdikleri birinden çay içeceklerse onların büyüklerinden konuya dem vurarak başlarlardı. Yine böyle bir gün […]

Sazların Akortlanması

Âşık Mehmet Cümbüş, Keman ve Sazı güzel çalar, sazlarla farklı müzikler icat ederdi. Çoğu zamanda ROCK (rak) tarzı çaldığı için sık sık tellerini koparırdı. Her gün sazlarına tel takar, fakat bir türlü akort ayarını yapamazdı. Akort için Ali Mülazım’ın Hasan’a giderdi “Hasan aga şu benim aletleri bir akortlasın” derdi. Hasan Amca da onu kırmaz, her […]

Hasan’ın Tren Sevdası

Günlerden Pazar. Hasan tren görme aşkıyla yanıp tutuşur. Bir gün Mehmet’e beni bir Polatlı’ya götürsen de bir tren görsem der. Âşık Mehmet de tamam der, çıkarlar yola. Aşık Mehmet’in üzerinde Albay kıyafeti vardır. Polatlı garajına gelirler, arabadan inince oradaki tüm askeri inzibatlar Âşık Mehmet’e selam verirler ve esas duruşa geçerler. Polatlı’daki Topçu Okulundaki askerlerin çoğu […]

Kaymakam Locada

Bizim Hakıklar yine bir gün Sırığın sinemada filme giderler. Filme izlemeye zamanın Kaymakamı da eşiyle birlikte gelir ve “loca”daki yerlerini alırlar. Tahir Amca sinemanın sahne kısmının sağ tarafına fazla sandalyeleri dizerdi. Hakıklar ön dörtlüdeki yerlerini alırlar. Film başlar ve arkalarında “Köfteci Dayının Osman” vardır. Osman elinde getirdiği leblebilerden Âşık Mehmet’e atar. Mehmet sinirlenir ve “Len […]

Sivrihisar’ın Bekçileri

Bir bakarsınız şınşırak bağlarında, bir bakarsınız gavur bağlarında bağ bekçiliği yaparlardı. Bir bakarsınız gece tüm ilçenin gece bekçiliğini yaparak ilçenin asayişini sağlarlardı. Sevdikleri insanı çok severler sevmediklerine de kin ve inatla yaklaşırlardı. Mehmet GÜNGÖR abi onlarla her karşılaştığında “ANA BABA AYRI ÖP ÖZ GARDAŞLARIM” diye selamlardı. Hakıklarda Mehmet abiye “ALOSMAN ABİ” derlerdi. Aslında adının Ali […]

Felç Dönemi

NECATİ DEMİR VE HAKIKLAR Ünlü saz şairimiz Necati Demir “Sivrihisar’ım, Sivrihisarlım” türküsünde onları şöyle onure edip türkülere konu etmiştir.. “Hakıklardan Hasan Mehmet Kemal’i Bağrına basmıştır Sivrihisar’ım” Sivrihisar’ım Sivrihisar’ lım Bağrına basmıştır Sivrihisar’ım.”   AŞIK MEHMET’İN FELÇ DÖNEMİ Aşık Mehmet ömrünün sonlarına doğru felç oldu. Herkes tamam Aşık artık yatağa bağlı kaldı, iş bitti, kim bakacak […]

Sakarya

İlçemizin şoför esnafından biri Hasan, Mehmet ve Kemal’i sahilde bir ilçeye gezmeye götürür. Hayatları boyunca Sivrihisar ve çevresinden başka yer görmeyen ve Uçapark’taki havuzdan başka toplu anlamda su kitlesi görmeyen Hakıklar’ denizi görünce Hasan denize bakar ve “Sakarya bak be Sakarya” burası der. HUZUREVİ VE ÖMER KORU Huzurevinde tüm Sivrihisar bizim Hakıkların ziyaretine gitmiş, onlarla […]

Uyma O Deliye

70 li yıllar Garaj Kahvehanesinin içinden gülüşmeler, bağırmalar geliyor. Rahmetli “Abidin tıs tıs” elinde makarasıyla yıldırım gibi kahveden çıkar, köşedeki Kemal amcanın bakkal dükkânının önüne kadar koşarak kaçar, arkasından Hasan, elinde büyükçe bir taş, küfürün bini bir para onu kovalar. Fakat tam çeşmenin önünde birinin verdiği gazla “ Len deli Beşiktaş yenilmiş” deyince bu sefer […]

İnat Hakıklar

Kalpleri tertemiz ve oldukça saf olan bu insanları herkes öyle kanıksamıştır ki Sivrihisar’ın gülüdür onlar hiç kimseye zararları yoktur, sevdiklerini çok severler. Ama bunun yanı sıra oldukça da inatçıdırlar. Akıllarına estiğinde Eskişehir’e giderler, otobüslere para da vermezlerdi. Bir keresinde onları otobüse almamışlar, bunlar da inat etmişler Eskişehir’e kadar yürüyerek gideceğiz diye. Âşıkları Kaymaz’a kadar hiç […]

Buralar Deli Doldu

HASAN’IN TAHİN PEKMEZİ Hasan her gün çarşıdan esnaflara tasa tahin koydurur, komşuları gezer üzerine pekmez isterdi. Aldıktan sonra evlerinde tahinle pekmezi karıştırıp (tatlı) yapar onu da yemek arkasına veya sabahları yerlerdi. Kışın bu besin onları korur, pek fazla hasta olmazlardı. İlçemiz halkı ve komşuları şunu çok iyi bilirlerdi ki “onlara ne verirsen onun bereketi bitmez” […]

Sivrihisar’ın Muhafızları

Mahallelerinde çok sevilirlerdi ve herkesin çocuklarını, evlerini korur, göz kulak olurlardı. Mahalleye yabancıları ve şüphelendikleri kişileri sokmazlardı. Mahallenin dışında ilçeye de çoğu zaman kendilerince göz kulak olurlardı. Mesela sevdikleri birinin arabasının başında sabaha kadar nöbet tutarlar, ertesi gün okulu gözetim altına alırlardı. Çarşıyı pazarı kolaçan eder, esnafın derdine ortak olurlardı. Herkese yardım etmek için koşarlardı. […]

Çöp Ev

BELEDİYE BAŞKANI VE ÇÖP EV Zale Ana ölünce ev çöp eve dönmüştü. Dönemin Belediye Başkanı Avukat Sayın İbrahim Demirkol’a çok teşekkür ederim. Evlerini komple temizletti, bakım yaptırdı. Evlerindeki eski eşyaları attırdı, çıkan eski eşyaların içinde 2 çuval da para çıktı. Esnaf ve halkımızın harcasınlar diye verdikleri paraları Hakıklar harcamak yerine biriktirmişler. Zamanla bu paralar tedavülden […]

Kambersiz Düğün Olur mu?

Düğünlerin vazgeçilmezleri Zengin düğünlerinde daha çok boy gösterirlerdi. Düğün sahipleri bahşiş verir, onları mutlu ederdi. Kesinlikle onları okumaya gerek yoktur. Zaten özel davetlidir onlar. Hani kambersiz düğün olmaz misali, Sivrihisar’da da Hakıklar’sız düğün olmazdı. Sivrihisar’ın “KAMBER”leri de bu sevimli üçlüdür. Hasan ve Kemal’e “yerden al” dendiğinde daha bir şevkle oynamaya devam ederlerdi. Eğer aynı düğüne […]

Torbalı Hasan

Hasan’ın hiç kimseye zararı dokunmamıştır. Hasan “Torbalı” denildiğinde çok kızardı. Torbalının anlamı “Çingene” demektir. Hasan bunu kendine asla yakıştıramamıştır. Torbalı denmesine kızmasının altında yatan gerçek Çingenelerin yaşadığı hayatı beğenmemesi ve onlarla kıyaslanmasıdır. * * * FALCI GİRİŞ Mehmet, Hasan’a “len giriş” derdi. Torbalı Hasan düğünlerde bıçak oyunu oynardı. Hasan’m çorapları Sivrihisar kadının elde ördüğü yün […]

Kemal’in Saati

“Kemal saat kaç” sorusu, en sinirlendiği sorudur. Bu soru sorulduğunda saati çıkarır yere vurur kırardı. Saati bilmediği için sürekli kırmanın önüne geçmek üzere birileri akıl verir. Saati soran kim olursa olsun “Saat 9 de” diye tembih edilir. Gece gündüz saati soranlara saat 9 deyince karşı taraf beklediği kırma olayı gerçekleşmeyince bir tuhaf olurdu. Kemal de […]

Fötr Şapka ve Rayban Gözlük

Âşık Mehmet son zamanlarda modanın da etkisinde kalarak resmi olan polis ve asker şapkalarını çıkararak onların yerine “FÖTR” şapka giymeye başlamıştı. Bu şapka onun sosyete ve cemiyet hayatına açılmasını sağlaması açısından dönüm noktasıdır. Birde onun en vazgeçilmez aksesuarı “RAYBAN” gözlükleriydi. Bir şapkasız, birde gözlüksüz hayatta çarşıya çıkmazdı. * * * AŞIK MEHMET’İN KEDİSİ Âşık Mehmet’in […]

Subay-Polis Kıyafeti

AŞIK MEHMET’İN SUBAY-POLİS KIYAFETİ SEVGİSİ Âşık Mehmet polis ve subay kıyafetini hastalık derecesinde severdi. O kıyafetlerin giyilmesi yasak olmasına rağmen hiçbir resmi görevli ona müdahale etmez, hatta göğsünün üzerine takması için şerit, rozet verir, başına da polis ve subay şapkası takardı. Âşık Mehmet’in polis ve subay kıyafetini çok sevdiğini hepimiz biliriz. Bununla ilgili iki anıyı […]

Şam Radyosu

ŞAM RADYOSU – TRANSİSTÖRLÜ RADYO Eğer orada yedek parça bulamazlarsa doğruca Radyocu Taner KARADUMAN’a, onların deyişleriyle “Tezer” abiye giderlerdi. Hakıkların Tezer Abisi “Radyocu Taner” onların bir dediğini iki etmezdi. Eski radyolarda arama kanallarını göstermek için iple hareket eden ibreler kullanılırdı. Çok sık kanal aradıklarından ip kısa zamanda kopardı. Hemen soluğu Tezer Abinin dükkanında alırlar ve […]

Sivrihisar Yemekleri

– SİVRİHİSAR YEMEK KÜLTÜRÜ – İnsanlar, yaşadıkları ortamların da etkisi ile çok çeşitli beslenme alışkanlıkları geliştirmişlerdir. Bir toplumun beslenme kültürü, yaşama biçimiyle doğrudan ilgilidir. Her toplumun ayrı bir damak zevki, kendine özgü bir yeme içme kültürü, yeme içme alışkanlığı ve beğenisi vardır. Sivrihisar ve yöresinin tarihi özelliklerinin yanı sıra yemekleri de oldukça zengin ve lezzetlidir.  Zengin […]

Doyamadım Dostlar

DOYAMADIM DOSTLAR Kepen başının kelemine Böğürtlen çiftliğinin havucuna Koçaş’ın badılcanına Onlara doyamadım dostlar   Köftelerin şahı, düğü köftesine Kekikli toga çorbasına Göce aşına, göçe dolmasına Onlara doyamadım dostlar   Tandırda pişen keşkek aşına Şırlan yağından, haşhaşlı bazlamasına Tiril tiril titreyen, su böreğine Onlara doyamadım dostlar   Âşık olduğum, tarhana çorbasına Yedikçe yediğim, mercimekli eriştesine Hasretini […]