Şiveli Sivrihisar Koşması

ŞİVELİ SİVRİHİSAR KOŞMASI

Aptal Olana Angut, Boş Bakmaya Anıtma, Zorlamaya Ganırtma,

Hesabı Bilmeyene Savruk, Ulu Orta Konuşana Densiz

İyice’ye Adam akıllı, Uyuşuk olana Mıymıntı, Sersemliğe Seme,

Ölçüsüz, kontrolsüz konuşana Lom Lom Sözlü derler bizde.

 

Bardak naşaba, İş bilmeze sülepe, Köpeğe it, ekşiye kekremsi

İri saman kes, Elbiseye urba, Çamaşır esbap, kıvama mihanesi

Hindiye guli, Kımıldaya ıngılda, yaşlıya gart bisiklete velesbit

Çabuk ola seyirt Küçüğe gıli, vasıtaya vesait derler bizde.

 

Namussuza Irzıgırık, Kalleş Olana Gancık, oyunbozana Gıncık,

Hareketsize Lök Gibi, Konuştuğunu Bilmeyene Sapı Silik,

İhmal Edene Savsak, Hanım Gibi Davranana, Garı Gılıklı,

Hastalıklıya Dertli, Hayasız’a, Ar Damarı Çatlamış derler bizde.

 

Minder adı şilte, Ceket sako, Yeleğe delme, tokat’ın şaplak

Gülmeye hıngırdamak, kadem ayak, kibrit kutusu gabıcak

Balkona sündürme, Koyuna davar, Kremaya helime, uzağa ırak

Ham üzüme goruk, sıcağa ıccak, toprak torpak derler bizde.

 

Yemek Tadına Zellet, Evdeki Hazır Yemeğe Bulgur-Bulamaç,

Lahanaya Kelem, Buğday Haşlamaya Gölle, Yufkaya Gartalaç,

Pirinçli yaprak ve biber dolmasına, Yalancı dolma, Mideye Gursak,

İkramda Allamat verdim, Yemezsen Mabalımı çek derler bizde.

 

Bodrum’a izbe, Çok konuşana zevzek, yığmaya hörüklemek

Doldur guy, Salça mürebbe, Erkek herif, ekşi pekmez nardek

Oğlak çepiş, dişi kuzu şişek, Yeter’e kafi, Takunya Nalın,

Çuvala telis, Mosmor gövermiş, Şımarana yeltek derler bizde.

 

Daima’ya Minni, Artık Gali, Demek ki Böyle’ye Zerem ol,

Alelaceleye, Palas-Pantaras, Bak Bak Demeye, Goma Goma,

Özenmeye Havas Etme, Boş boş gezmeye Hoydala-Hoydala,

Hayrette kalıp şaşırmaya “obahh,ha bobam ha” derler bizde.

 

Hanımların Örtüsüne Atkı, Donuna Şalvar, Tülbente Yazma,

Elbiseye Urba, İç Çamaşırına Göynek, Gömleğe Yelme,

Ayakkabıya iskarpin, Soğukta ince giyinene Güz Yiğidi,

Güzel giyinene “İki Dirhem, Bir Çekirdek” Derler bizde.

 

Eski eşyaya izbet, baş’a dövlet, darbuka dümbelek, Hemen’e össet

Kazan’a hereni, koşuşturan yelmek, Amca’ya emmi, taht’a kirevet

Sofra adı zıfra , ibrik’in ırbık, kediye pisi, küçük taşa helik

Deriye tola, az yiyene kemcik, Arkada kalana dızık derler bizde.

 

Hafife Yence, Kuvvetsize Fersiz, Çoğunluğa Ekseri, Aza Gıt,

Çağırmaya Ünnemek, Aldatmaya Gandırmak, Koşmaya Dızıkmak,

Üşümeye Donmak, Titremeye Dığdılamak, Uyumaya Zıbarmak,

Kaşınmaya Gidişmek, Kavga Etmeye Didişmek derler bizde.

 

Dik Yürüyene Basdon Yutmuş, Azaysız’ınki Terbiyesiz

Fikir Kabul Etmeyene Dik Kafa, Çirkine Meymenetsiz

Aceleciye Tezvir, Halsize Takatsız ,Sıska ya Çelimsiz

Hayret edip şaşırmaya “An Deye Gomuşum” derler bizde.

 

Komşunun adı goşu, Sonbahara güz, eksilene fire, duvarın gaş

Soğuk ay’a zemheri, Az bidiki, Başörtüsü peştamal, Yemeğe

Katıya goyu, becerikli işciman, ısırgan otu cizlaan, şarhoşa zeroş

Parasıza zabın, şaşkın sinecen, Düzenliye tentiris derler bizde.

 

Sedire Makkat, Patetese kompil, Sahiye Essah,

Çok Bilmiş Ükela, Boğaz imik, Kısaboylu Güdük

Muşmulaya Döngel, Azıcık Bidiki, İşkembe Mumbar,

Geçen Yıla Bıldır, Din Kardeşliğine, Ahretlik derler bizde.

 

Damada Güve, Yatağa Döşek, Mendile Çevre,

Koyuna Davar, İri Toprağa Kesek, Havuca Barnak,

Arkadan vurana, Kalleş, Mundar hayvan etine Leş

Bağ Bekçisine Bağmat, Bedava ya Beleş derler bizde.

 

Gece Yenen Yemek Yat geber, Üşenmek Erinmek, Eldivene Ellik

Kocanın Yerine, Herif, Fiyata, Ücrete Baha, Patlıcan Badılcan

Yeniden Yazmaya Silbaştan,Yolu Şaşırmaya Azmak, Azönce demin

Bizde Gölgeye Garaltı, Yakası Kirliye Yağdalı derler bizde.

 

Kümese Konulan Yumurtaya Fol, Şımarmak Yerine Yelikmek

Yağmur Yağması Sepelemek, Üç Ayak Demire Sacağı,

Görgü Göreneğe Yordam, Yün Kırkma Aleti Adına Kırtlık

Dudakları Ayrı ya Yirik,Yarı Açık Olan Kapıya Kıygaç derler bizde.

 

Üç, Dört Sürülük Koyunlara “Yoz, Ekilmemiş Tarla ya Boz

Ayak bacak Yerine Yanlarım, Çok Büyük Çekice Balyoz

Asık Surata Somurtkan, Çocuklara Bakmak Avutmak

Kurnaz Hınzır, Küçük Duvar Taşlarına Helik derler bizde.

 

Terlik adı zenne, Kayısı zerdali, Mezbaha salhane, ev köpeği fini

Ayakkabı yemeni, Yer’in adı muhit, sağlama gavi,

Rüzgar talaz, duymazın santır, Azim dirayet yaramaza muzur

Geçen seneye bıldır, Eski kıyafet giyene Çapa Çul derler bizde.

 

Bir Yerden Terslenmeye Zılgıt, Dertleşmeye Halleşme,

Üzümün Suyu Şıra, Yumruğa Sumsuk, Hastalıklara Marazlı

Üzümün Küçük Parçası Cingil, Beceriksiz Erkeğe Sünepe

Sabırsız Acele Sıkboğaz, Yüze Vurmaya Çemkirme derler bizde.

 

Ecik Az, Ecicikmi Oda Çok Az, Hayvanın su içtiği oluğa Yalak,

Alışverişte önce Sefta, Kışkırtma, Fitleme Keçinin yavrusu Oğlak

Toprak su kabı Desdi,Çıkar Menfaat,Zorla Sataşmaya Musallat

Gözleri Dışarı Olana Pörtlek Sahimi ye Essatanmı derler bizde.

 

Çiviye mıh, gömlek işlik, Kovaya helke küçük kavuna şakla,

Üzüm salkımı cingil, Patetese konpil, Güveç’e Bastı, fasulye bakla,

Bebek patiğine edik, eldivene ellik, mendile çevre, iteleye kakışla,

Şişmana tıknaz, yaşlı koyun kevre, Dar sokağa arasta derler bizde.

 

Eli Uz Adama Pek Becerikli, Eşeği Atı Durdurmaya Çüş

Şaşkına Saf, Kekile Perçem, Alkolik ayyaş olana Berduş

Çok Siyah Olana Gapgara, Rezil Rüsvay Olan Maskara

Esmere Karayağız,Çok Konuşana Zevzek derler bizde.

 

Düzgün Onatça, Dağ Armudu Ahlat, Başörtüsü yazma,

Elbise Urba, Alkışa Şapşak Yatak-Yorgan Dolabına Yüklük

Karşımda Dur”a, Annacıma Geç, Parça Parçaya Bölük Pörçük,

Hurma Fırma, Yıkanma Yunma, Yorulmuşa Kösüldü derler bizde.

 

Beddua Ederken Teneşire Gelesice, Sidiği tutulasıca, bancılasıca

Uğurlarken Çok Arayı Soğutma, Çekip Asılmaya Sündürme,

Cimriye gıpti Gerdek Gecesine Güvey Guymak, Dantel’e Tentene,

Yalnız Kalan Eşlere Bir Köroğlu, Bir Ayvaz Derler bizde.

 

Aceleciye Tezvir, Sıska Çelimsiz, Rüzgâra Talaz, Koşmaya Dızık

Ağlayan Çocuklara Meledi, Çocuk Mamasına Dada Bohcaya Çıkı

Serseriye Zibidi, Şişmana Dombili, Kıvılcıma Cılıngı

Bilya ya Misket, Tembihlemeye emi, Yaramaza Muzur derler bizde.

 

Pek Çoğa Vıgır-Vıgır, Cıvığa Vıcık, Fazla Süse Cıncık

Saçı Az Olana Dımdızlak Küçüğe Bidiki Allah İçin’e Allasen,

Dişleri Önde Olana Sırıdak Çok Gülene Kikirdek,

Mutlu Ve Neşeliye “Ağzı Kulağında” Derler bizde.

 

Hükümet Binasına Gonak, Şımarık çocuğa yeltek,

İçten Pazarlıklı Olana Sinsi, Çok şımarmak yelikmek,

Kemere Gayış, Yüzü Büyüğe Tola, Karşı gelmek Çemkirmek

Eğilmeye Eğişmek, Ayakta durmaya Dinelmek derler bizde.

 

Bahçeye baça, Papatya bobaçça, Azıcığa gıt, eşek yükü zelber

Havuç keşir, Damada güveyi, kilide körek, çiftçi ileşber

Yeniye gıcır, yormak kösmek, eli açığa selek, marangoz dülger

Eşek çüş’de durur Çok oynayana köçek derler bizde.

 

Yoğurmaya Avkalama, Babaanneye Gocana, Kesmeye Gırkma

Mendile Çevre, Bakır Kovaya Helke, Yıkanmaya Yunma,

Normale Garerinde, Şapkaya Takka, Mısır Patlatmasına Gavurga

Kayınpedere Gaynata, kayınvalideye gayınna derler bizde.

* * *

Sivrihisar’ın Somut Olmayan Kültürel Mirası

Categories: Sivrihisar Kültürü