Sivrihisar Kazâsı

– Sivrihisar Tarihi –

Kazâ, ilçe demektir.

Sivrihisar Kazası Hakkında

Vilayet sistemine geçilmesini müteakip Ankara vilayetinin merkez sancağına bağlanan Sivrihisar kazası, uzun süre bu mülkî-idarî statüsünü muhafaza etti. 1907 yılında Sivrihisar kazası dâhilinde merkez ve Günyüzü nahiyeleri mevcuttu. Aynı yıl kaza merkezi Sivrihisar kasabasında 3660 erkek, 3862 kadın Müslim, 1889 erkek, 2104 kadın Gayr-i Müslim nüfus vardı. Kaza dâhilindeki köylerde 12431 erkek, 12505 kadın Müslim, 111 erkek, 73 kadın Gayr-i Müslim nüfus mevcuttu. Kazanın toplam nüfusu, 16091 erkek, 16276 kadın Müslim, 2000 erkek, 2177 kadın Gayr-i Müslim idi. Sivrihisar kazasında 128 cami ve mescit, 20 medrese, 109 sıbyan mektebi, 600 dükkân, 8 han, 32 tekke, 4 hamam, 30 kahvehane, bir kütüphane ve bir kilise ile 6700 hane mevcuttu. Sivrihisar kasabasındaki Gayr-i Müslim nüfusu, Ermeniler meydana getirdi. Kazada Rum nüfus meskûn değildi. Kasaba haricindeki Gayr-i Müslim nüfusu, Museviler meydana getirdi. Museviler, II. Abdülhamit Döneminde Balkanlar’dan göç ederek, bir köyde iskân edildiler. Kasabada Ermenilere ait bir kilise ile bir mektep vardı.

Sivrihisar kazasında tarım, hayvancılık, dokumacılık, dericilik ve demircilik temel üretim ve imalat sektörlerini oluşturdu. Kaza dâhilinde keşfedilen ve işletilen maden mevcut değildi. Sivrihisar kasabasında kurulan bir hafta pazarı yoktu. Günyüzü nahiyesinin merkezi olan Kozağaç köyünde, pazartesi günleri bir panayır kurulmaktaydı. Sivrihisar kazasının ihracat iskeleleri; Biçer, Sarıköy ve Eskişehir istasyonları idi. Tiftik, yapağı, buğday ve arpa, kazanın başlıca ihracat ürünleriydi. Sivrihisar kazası ahalisinin, Eskişehir, Haymana, Mihalıççık, Aziziye kazaları ve vilayet merkezi Ankara ile ticarî münasebetleri vardı. Kaza ahalisinin ticari münasebetlerinde Eskişehir ilk sırada yer almaktaydı.

Kaza merkezi olan Sivrihisar kasabasında ve Günyüzü nahiyesi merkezi olan Kozağaç köyünde, hükümet konağı vardı. Sivrihisar kasabadaki hükümet konağı yanında ayrıca hapishane mevcuttu. Sivrihisar kasabasında, Avrupa’dan ithal edilen çalar saatin bulunduğu bir tane de saat kulesi vardı.

Sivrihisar kazasında Müslüman Türkler yanında Ermeniler ile az sayıda Yahudi nüfus vardı. Sivrihisar kasabasında yaşayan Ermeni nüfusun, kasaba toplam nüfusuna oranı 1/3’tü. Yukarıda da belirtildiği üzere 1907 yılında kazanın toplam nüfusu, 16091 erkek, 16276 kadın Müslim, 2000 erkek, 2177 kadın Gayr-i Müslim idi. Musevi nüfusun miktarı 111′ i erkek, 73 ü kadın olmak üzere 184 kişi idi. -K1-

Salname-i Vilayet
(Ankara Salnamesi-Ankara il Yıllığı) 1325/1907

SİVRİHİSAR KAZASI

Kaymakam: Osman Nuri Bey – Mütemayiz 4. M
Naib: Mehmed Hulusi Efendi
Müftü: Ömer Lütfi Efendi
Mal Müdürü: Hüsameddin Efendi
Tahrirat Katibi: Mustafa Niyazi Efendi

MECLİS-İ İDARE-İ KAZA

Reis: Kaymakam Bey
Daimi Azalar
Naib: Mehmed Hulusi Efendi
Müftü: Ömer Lütfi Efendi
Mal Müdürü: Hüsameddin Efendi
Tahrirat Katibi: Mustafa Niyazi Efendi

Seçilmiş Azalar: Tevhid Bey Mustafa Efendi, Hacı Ağa Karabet Efendi

MAL KALEMİ

Mal Müdürü: Hüsameddin Efendi
Mal Müdür Muavini: Emin Efendi
Rafıki: Ziver Efendi
Sandık Emini: Karabet Efendi

MAHKEME-i ŞERiYYE

Naib: Mehmed Hulusi Efendi
Katib: Ali Efendi

MAHKEME-İ BiDAYE

Reis: Naib Efendi
Aza: Agob Ağa Aza: Ali Efendi
Savcı Muavini: Abdurrahman Efendi

DUYUN-U UMUMİYE

Memur: Şerafeddin Efendi
Katib: Hakkı Efendi

TELGRAF VE POSTA DAİRESİ

Müdür: Lütfi Efendi
Sarıköy Müdürü: Mazlum Efendi

NÜFUS KALEMİ

Memur: Mustafa Efendi
Baş Katib: Servet Efendi
Katib: Ali Efendi
2. Katib: Mehmed Efendi

ZİRAAT BANK DAİRESİ

Reis: Ali Efendi
Muhasebe Katibi: Mustafa Fevzi Efendi
Aza: İbrahim Bey
Aza: Hacı Çakır Ağa
Aza: Ahmed Efendi

BAZI MEMURLAR

Yetimler Müdürü: Halil İbrahim Efendi
Mukavelat Memuru: Hüseyin Efendi Orman
Ondalık Memuru: Arif Efendi
Orman Korucusu: Veli Efendi
Tapu Katibi: Ali Efendi

K2-

Kaynaklar:
1- GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE SİVRİHİSAR
Sivrihisar Belediyesi Kültür Yayınları -2-
2- Orhan Keskin – BÜTÜN YÖNLERİYLE SİVRİHİSAR sh. 47

Categories: Genel

Yorum Yaz

Mail adresi yazarsaniz yayinlanmayacaktir.
Gerekli alan*