Nasreddin Hoca Eşeğe Neden Ters Binmiş

Nasreddin Hoca fıkraları günlük yaşayış içindeki farklı olaylar üzerine örülmüşlerdir. Fıkraların mekanları toplumsal yaşamın vuku bulduğu; sokak, semt, çarşı, pazar, cami, medrese, mahkeme gibi alanlardır. Fıkra kişileri ise yine toplumun gerçek ve yaygın kişileridir. Öncelikli olarak Hocanın karısı, oğlu, komşuları, alışverişte bulunduğu esnafı, öğrencileri, yörenin kadısı gibi kişiler temel karakterleri oluşturur.

Nasreddin Hoca Eşeğe Neden Ters Binmiş?

1- Nasreddin Hoca eşeğe ters biner. Bundan kasıt, nefsinin dediğini yapma! Zira, nefis ruhun bineğidir. Bu binek ruhun istikametinde gitmezse, inatçı bir “eşek” olacak anlamındadır. Hocanın eşeğine ters binerek önde yürümesi, onun hem statüsüne uygun davrandığını hem de yüksek statüsü ile halk arasındaki kopukluğu önlemiş olduğunu gösterir.

2- Nasrettin Hoca düşünce ile gönül arasındaki ayrımı ortaya koymaktadır. Anadolu gönül üzerinden yürür. Nasreddin Hocanın yaptığı gündelik hayatın içinden gelen manzaralar yoluyla kelama mahsus hakikati anlatmaktadır. Güldürmek tarafından. Ağlatmak yoluyla da olur. Merkebe niye ters biner, gösterir. Görün bakın der. Merkep sizin düşüncenize benzer. Siz düşündüğünüzde aynen merkebe ters binmiş biri gibi gidersiniz önünüzü görmezsiniz sadece katettiğiniz yolu görürsünüz, etrafı göremezsiniz. Düşünce böyle çalışır ama gönül başka türlü çalışır. Gönlün esası farklıdır. Düşüncenin esası farklıdır. Gönül söze gelmez. Düşünceye kapalıdır. Yani düşünmek yoluyla, dil yoluyla analitik olarak gönlü açamazsınız. Eğer bunu açmak mümkün olsaydı, Greko-Latin-Kilise diyarının düşünürleri, mütefekkirleri Anadolu’ya gönül ehli olurlardı. Oysa bu manada hiçbir mütefekkir Anadolu’ya gönül ehli değildir. Çünkü düşünmek yoluyla, analiz yoluyla, rasyonalite yoluyla hakikati çerçeveleyemezsiniz. Kelamı kuşatamazsınız, zapt edemezsiniz o anlamda.

Kaynak: 2-Sadık Yalsızuçanlar – Anadolu’yu Mayalayanlar

***

Eşeğe Ters Binme Fıkrası

Nasreddin Hoca bir gün eşeğe binmek istemiş ama önce sağ ayağını üzengiye geçirmiş.

Eşeğe bu şekilde binmiş ama yüzü kuyruğa doğru bakıyormuş.

O an orada bulunanlar: -Neden ters bindin? diye sormuşlar.

Hoca cevap vermiş: -Ben ters binmedim, eşek ters duruyor.

Categories: Genel

Yorum Yaz

Mail adresi yazarsaniz yayinlanmayacaktir.
Gerekli alan*