Hopuş Mustafa Efendi

HOPUŞ ZADE MÜFTÜ MUSTAFA VEHBİ EFENDİ

Yakın zamana kadar Sivrihisar da isminden bahsedilen alimlerin en meşhurlarından biride, Hopuş Zade Müftü Mustafa Vehbi Efendidir.

Müftü Mustafa Efendi geniş dini bir bilgiye sahip, tasavvuf ve felsefenin doruğuna çıkmış bir Sivrihisar büyüğüdür. Çok zeki ve ileri görüşlü olduğu biliniyor.

Tahsilini Sivrihisar’da yapmıştır. banisi İbrahim Ağaya ait olan ve en çok talebe yetiştiren Hazinedar Medresesinin müderrisliğini yaparak yüzlerce talebeye icazet vermiştir. Müderrisliğin yanı sıra Sivrihisar müftülüğünü ve vaizliğini de üslenen Mustafa Efendi İslam aleminde ünü olan bir ilim adamıdır. Bu sebepledir ki Anadolu’nun her köşesinden ziyaretçiler gelerek bir çok çözülmeyen meseleye ışık tutmasını isterlerdi. Bu ziyaretçilerden biri de Bir kürt beyidir. Kürt beyi, gazaplı bir halde iken çok sevdiği güzel karısına “Boş ol” der. Yaptığına sonradan bin pişman karısından kopmak istemez.

Bu durumu zamanın müftü ve kadılarına anlatarak, başkasına nikah olmadan tekrar almak istediğini açıklar. Din adamları ise başkasına nikahına geçmeden tekrar alamayacağını anlatırlar. Kürt beyi boş ol dediği karısının başkasının nikahına geçmesini istememektedir… Kendisine Sivrihisar’da Hopuş Zade Mustafa Efendiye gitmesini tavsiye ederler. Karısı ile birlikte Sivrihisar’a gelen bey hopuş hocaya durumu anlatır.

Hopuş Hoca, ikisinide karşısına alır:

-Söyleyin bakalım İslâmm şartı kaç? ikisindende cevap yok…
-Peki İmânın şartı kaç ?.. Yine ikisinden de cevap yok :
-Be adam sizin zaten nikahınız yok… Ne diye böyle telaşa düşersiniz.:
-Peki hocam biz ne yapacağız ?..
-Siz benim medresemde bir müddet kalıp islâmın şartlarını öğrenip yapacaksınız o zaman nikahınızı ben kıyacağım… Der. Bir müddet medresede islimin şartlarını abdest ve namazı öğrendikten sonra tekrar bir imtihan daha yapan Hopuş hoca sorularına müsbet cevap alınca:

İşte şimdi size nikah caizdir diyerek nikahlarını kıyıp beldelerine gönderir. Müftü Mustafa efendinin bu hareketi her tarafa yayılır. Mesele zamanın Şeyhülislamına intikal eder.. Hopuş Hoca sorguya çekilir. Kendisini çekemeyen fesat kişilerin gammazlıkları ile İstanbul’a giden hopuş hocaya :

-Sen bu işi nasıl yaptın diye çeşitli suallere muhatap olur.

Hopuş Hoca:

-Efendim her ikisinede İslamın ve imanın şartını sordum hiç bir şey bilmiyorlardı, cevap alamadım. Bu vaziyette zaten nikâhları yoktu. Medresemde her ikisinide misafir edip nikah için gerekli dini bilgiyi öğretip nikahlarını kıyarak memleketlerine gönderdim dedi.

Bunun üzerine Şeyhülislâm :
Verdiğin fetva doğrudur diyerek kendisini tebrik ve taltif eder. Bu olay hala tazeliğini korumakta dilden dile nakil olmaktadır.

Kendisinin bir eseri olup olmadığını bilmiyoruz. Tahsin Özalp Hocamız Sivrihisar tarihinde bir eseri olmadığını genç yaşta öldüğünü ifade ediyor. Ancak bir kaç eserinin olduğunu öğrendik Sivrihisar da yok.

Hopuş hocanın mezarı eski Mezbaha yanında idi. Tahtalı Evliya mezarlığının kaldırılması esnasında, son göbek torunu olan hacı Hoş tarafından kaldırılarak Edilcik Mezarlığına nakledilmiştir. Mezar taşında kitabesi mevcuttur.

ALLAH RAHMET EYLESİN…

***

Kaynak: Sivrihisar’da Yetişen Ünlüler ve Menkıbeleri
Yazan ve Derleyen: Ahmet Bican ATMACA