Haşhaşlı Çörek

Haşhaşlı Çörek

Eskişehir’de özellikle çörek ve böreklerde haşhaş çok kullanılır. Geçmişte haşhaş yağı da çok kullanılırdı. Ancak son yıllarda haşhaş yağının yerini ayçiçek yağları aldı. Eskişehir’de hâlâ haşhaş yağı üretip satan tüccarlar vardır. Seyitgâzi İlçesi’nin bazı köylerinde haşhaş üretilmektedir. Eskişehir’de haşhaşlı çörek, haşhaşlı börekler ve gözlemeler özellikle yerli halk tarafından sevilerek tüketilir. Geçmişte haşhaşlı çörek, börek ve gözlemelerde kullanılan ezilmiş haşhaş evlerde yapılırdı. Günümüzde hazır satılmaktadır.

Geçmişte haşhaş şöyle çekilirdi: Aktardan veya haşhaş satan dükkânlardan alınan haşhaş tohumu tercihen toprak bir kapta sık sık karıştırılarak kavrulur. Kavrulan bu tohumların çok güzel kokusu olurdu. Haşhaş kavrulduktan sonra kıyma makinesi veya kahve değirmenlerinde çekilirdi. Daha sonra bir kavanoz veya cam kaba konan ezilmiş haşhaşın üzerine bol haşhaş yağı veya zeytinyağı konurdu, şimdilerde ayçiçek yağı konmaktadır. Ezilmiş haşhaş ile karıştırılan bu yağ yarı akışkan olurdu. Kıyma makinesinde bulaşık kalan ezilmiş haşhaşın sonu, haşhaş çekilmesini bekleyen çocuklar için bir ziyafet olurdu. Evde kalmış ekmekler de haşhaşın sonuyla birlikte çekilir, haşhaş-ekmek karışımı çocuklar için değişik bir lezzet olurdu. Eğer bir de sonbahar ise ve dökülmüş asma yapraklarıyla sacda gözleme yapılırsa, çocuklar tüm afacanlıkları bırakıp sessizce Haşhaşlı Çörek   ellerine verilecek bu lezzeti beklerdi.

Ağzı sıkıca kapatılan kavanoz serin bir yerde saklanırdı. Çok daha eskilerde kıyma makinesi veya kahve değirmeni yerine haşhaş tohumları pütürlü volkanik taşların üzerlerine konduktan sonra yine volkanik taşlarla sürtülürmüş.

Haşhaşlı Çörek Hamurunun Hazırlanması
Malzemeler
1/2 Su bardağı yoğurt V2 Su bardağı süt
1/2 Su bardağı haşhaş yağı veya zeytinyağı 1 Çorba kaşığı şeker Tuz
1/2 Paket yaş maya veya evde varsa ekşi maya 6 Su bardağı un
1 Su bardağı İnce dövülmüş ceviz içi.

Yapılışı
Un bir kaba konur, ortası açılır, yoğurt, süt, haşhaş yağı veya zeytinyağı, tuz, şeker ve maya ilâve edilerek yavaş yavaş ve iyice yoğurulur. Yumuşak bir hamur elde edilir. Eğer hamur sert kaldıysa bir miktar ılık su ilâve edilebilir. Hamurun mayalanması için, ılık bir yerde bekletilir. Bu süre 1 -2 saat arasında değişebilir. Mayalanmış olan çörek hamurunu yoğurulur. Yumruk büyüklüğünde bezelere ayrılır. Yaklaşık sekiz-on beze olmalıdır. Bezelerin üzerini nemli bezle örtülür. Bezeleri unlayarak olabildiğince ince açılır. Açılan hamurun içine daha önce çekilmiş ve kavanozda muhafaza edilen haşhaşlı içi yayılır. Cevizi konur. Hamuru kıvırıp rulo haline getirilir. Ruloyu uçlarından çekerek uzatılır. Ruloları yağlanmış tepsinin ortasından başlayarak helezon biçiminde sarılmaya başlanır. Eldeki hamur bitene kadar, tepsiye yerleştirilir.

Tepsideki çörekleri yaklaşık 50° C‘de on beş-yirmi dakika bekletilir. Hamur kabaracaktır. Kabaran hamuru 200° ‘de yaklaşık 30-35 dakika fırınlanır.

Eskişehir’de haşhaşlı çörek yapan fırınlar da vardır. Bu fırınlar gündelik kullanıma hizmet ettiği gibi. Kandil, cenaze, ölümün sene-i devriyelerinde de eşe dosta dağıtılmak üzere haşhaşlı çörekler hazırlar.

Categories: Eskişehir Yemekleri