Gecek Camii

Gecek Camii

(15. Yy.)

Bugün Günyüzü ilçesine bağlı Gecek köyünde, şifalı su çeşmesinin güneyinde yer alır. Umurbey’in oğlu Selçuk Bey ta­rafından (15. yy. da) yaptırıldığı. Başbakanlık arşivi Tahrir Defterinde 453. 151 b de kayıtlı vakfiyeden anlaşılmıştır. Keza oğlu Hasan Bey in, 1486 da Sivrihisar’da Seraskerlik yaptığı kayıtlarda görülür. 1970-71 yıllarında kırma çatısı kaldırıl­mış, kubbeler galvanizle kaplanmış, minaresi yıldırım düşmesi sonucu hasarlı olduğundan, o da restore edilmiştir. Mi­nare yeni taştan yapılmıştır. Onaltıgen pabuçlu ve gövdelidir.

Bir büyük kubbe, son cemaat kısmı üç kubbelidir. Son cemaat yerinin iki yanı kapalı, iki dörtgen paye üzerinden sivri kemerlerle bağlanmıştır. Son cemaat yerinin ortası Hamamkarahisar Camii nde olduğu gibi tonoz, yanlardakiler kubbeli­dir.

Bu kesim dış: 4.70 x11.80 m. iç: 3.70 x 9.70 m.’dir.

Ana kubbe : 11. 80 x 11. 20 m. İç: 9. 70 x 9. 75 m. dir.

Kuzey duvarda bulunan kadınlar mahfelini taşıyan, ahşap direk baslıkları, cami­nin yapıldığı tarihe ait olmalıdır. Cami içindeki çiçek, dal ve süsler 1960 dan ev­velki tarihe ait olmalı. Pencere alçı vit­rayların orijinal olduğu anlaşılıyor. Son cemaat yerinin kemerlerine, Erol Altınsapan’ın görüşü aksine 1969 yılındaki onarımda dokunulmadığı, elimde mevcut restoreden evveline ait fotoğraflarla sa­bittir.

Köselerde mevcut gizli fil ayakları ile başlayan sivri kemerler, kubbe yükünü ha­fifletmiştir. Kubbeye geçiş pandantiflerle sağlanmıştır. Mihrap nişi beş cepheli, is­tiridye dolguludur, sivri kemerli mihrab kavsarası altında 3 sıra mukarnas dolgu vardır. Minber yenidir.

Pencereleri, süsleme öğeleri, gizli fil ayak­ları, kullanılan plan isçilik ve malzeme ile Hamamkarahisar Camii’nden farklılık arz eder. Tahsin Özalp yapıyı 570H/1174-75 M. yılma tarihlendirmekte, Selçuk Beyin oğlu Umurbey tarafından yaptırıldığını belirtmektedir. Başbakanlık arşivi 453:151B no. da kayıtlı tahrir defter kay­dına göre, Selçuk Bey’in oğlu Umurbey değil, Umurbey’in oğlu Selçuk Bey tara­fından 15. yy. da yapıldığı anlaşılmakta­dır.

Selçuk Bey’in Geçek de hamam, çeşme, Sivrihisar Akdoğan mahallesinde mescid yaptırdığı ve Sivrihisar’da bezzazistan içinde dükkanlar vakfettiği elimde mev­cut Akdoğan mescidi faslında zikredilen vakıf kaydı ile sabittir.

Bu cami, 1969 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğünün izni ile Tarihi Eserleri Koruma Derneği olarak nezaretimizde, rutubeti izale için hafriyat, ihata duvarı çekilmesi, harpuştası, ahşap pencere doğramaları iç taban döşemesi (1. saf hariç) işleri yaptırılmış, merhum Hacı Ali Akarsakarya tarafından gideri karşılanmıştır.

Daha fazla bilgi için: Ortaçağ da Eskişehir ve Çevresinde Türk Sanatı. (11-15. yy. mimarisi) Erol Altınsapan. A. Univ. Yay.

* * *

Bütün Yönleriyle Sivrihisar
Orhan Keskin