Sivrihisar Kültürü

Back to homepage
Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Folkloru

Folklor, Halk bilimi demektir. Bir ülkede veya bölgede yaşayan halkın kültür ürünlerini, sözlü edebiyatını, geleneklerini, törelerini, inançlarını, mutfağını, müziğini, oyunlarını, halk hekimliğini inceleyerek bunların birbirleriyle ilişkilerini belirten bilim dalıdır. SİVRİHİSAR’ın YENİ KİTABI

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Kilimleri ve Özellikleri

BACALI KİLİM Yörede de dokunan bu kilim Sivrihisarlılar tarafından Sivrihisar Kalesi’ne atfedilmektedir. Bacalı kilimin, tarihçesi sudur: “Kale kuşatılmış, günlerce muhasara altında kalmış ancak bir türlü ele geçirilememiştir. Ele geçirmek için

Sivrihisar Kültürü

Yörede Kullanılan Motifler

Sivrihisar ve çevresinde yün dokuma çeşitli alanlarda kullanılır. Dokuma ürünleri çuval, tandır örtüsü, sofra altlığı, heybe, torba, yastık, yer yaygısı, ölümlük kilim ve seccade olarak kullanılır. Sivrihisar’da en çok kullanılan motifler,

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar’da Dokuma

İki ya da daha çok iplik grubunun çeşitli şekillerde birbiri arasından geçerek oluşturdukları ürüne dokuma denir. Kısaca dokuma ipliği kumaş haline getirme işlemidir. Dokuma işlemleri, makine ya da el ile

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Çocuk Oyunları

Oyun, çocuğun yemek yemesi, uyuması, okulda ve derste ders saatleri dışında hemen hemen bütün yaşamını kapsar. Arkadaşıyla itişip kakışması, tek başına bahçenin bir başından bir başına koşması, merdiven, tırabzanlarından kayması

Sivrihisar Kültürü

Halk İnanışları

SİVRİHİSAR HALK İNANIŞLARI Sivrihisar’da canlı, cansız, hayvan, tabiat, büyü, nazar, rüya vb. durumlarda çeşitli halk inanışları zuhur etmektedir. Sivrihisar’da bu durumlarda karşımıza çıkan halk inanışları şunlardır; “Eskiden nazar değmesin diye

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Halk Hekimliği

Halk hekimliğinin temelini, “Halkın sağlığı, Allah’ın insanlara verdiği en büyük armağandır.” İnancı oluşturmaktadır. Bu inançta İslam dininin etkisini görmekteyiz. Bununla birlikte, halk hekimliği uygulamalarında kültür izlerimizi görürüz. Halk arasında “Koca karı”,

Sivrihisar Kültürü

Bayramlar-Törenler-Kutlamalar

HIDRELLEZ Hıdrellez, Hızır ve İlyas peygamberlerin yılda bir kere bir araya geldikleri gündür; ancak bu beraberlikte ismi yaşatılmasına rağmen İlyas’ın şahsiyeti tamamıyla silinerek Hızır motifi öne çıkarılmıştır. Bundan dolayı hıdrellez

Sivrihisar Kültürü

El Sanatları ve Dokuma

Cumhuriyetten önce mevcut el emeği ağırlıklı esnaf ve sanatkarlardan: Yemeniciler, at arabacılar, nalbantlar, sa­raçlar, tabaklar, bakırcılar, kalaycılar, te­nekeciler, hallaçlar, keçeciler, demirciler, yağhaneciler (şırlan yağ imalatçıları-sıvı yağ), semerciler, helvacılar, şıracılar, el

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Kapı Tokmakları

KAPI TOKMAKLARI Kapı tokmakları yapıldıkları çeşitli şekil, motif ve çıkardıkları ses itibariyle bazı anlamları ifade ederler. Ayrıca, ev sahibinin mesleği ve ekonomik durumunu da belirtirler. Türkler, misafir sever bir milletiz.

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Geleneksel Takılar

SİVRİHİSAR TAKILARI İNCİLİ KÜPE Sivrihisar İncili küpesi 3 boydur. Küpenin kenarlarındaki altın toplar 6, 8 ve 12 tane olarak sınıflanır. Küpenin göbeği orijinalinde kırmızıdır, bir çift küpenin yapımı iki gün

Sivrihisar Kültürü

Yöresel Kıyafetler

SİVRİHİSAR GELENEKSEL FOLKLORİK GİYSİLERİ Anadolu çok ve farklı kültürlerin harmanlandığı, bir potada eridiği ve yeni sentezlerin ortaya çıktığı bir coğrafyadır. Bu renkli coğrafya bizlere çok farklı imkanlar sunar. Dünya üzerinde

Sivrihisar Kültürü

Mani-Ninni-Türkü

ESKİŞEHİR YÖRESİNDE ANONİM HALK EDEBİYATI ÜRÜNLERİ MANİ, NİNNİ, TÜRKÜ MÂNİ Anonim halk şiirinin en küçük ve en yaygın nazım şekli “mani” dir. Manilerin başlıca konusu aşk olmakla birlikte gurbet, hasret, kıskançlık, kırgınlık,

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Manileri

Bacadan hasırım var İçinde mısırım var Gelsin baksın kaynanam Neremde kusurum var?   Kavaktan gazel düşür Dibinde kahve pişir O benim tatlı babam Beni dengime düşür   Motor geliyor motor

Sivrihisar Kültürü

Bilmeceler

SİVRİHİSAR YÖRESİNDE ANONİM HALK EDEBİYATI ÜRÜNLERİ Bilmeceler Sivrihisar’ın sözlü geleneğinde önemli bir yer teşkil etmektedir. Büyükler, küçükler herkes birbirine bilmece sorar. Çocuklar anne ve babalarından öğrendikleri bilmeceleri birbirlerine sorarlar ve

Sivrihisar Kültürü

Tekerleme

SİVRİHİSAR YÖRESİNDE ANONİM HALK EDEBİYATI ÜRÜNLERİ Tekerlemelerin, şaşırtma, eğlendirme ve keyiflendirmenin yanında masal, halk hikayesi gibi anlatı türlerinde dinleyiciyi anlatıya hazırlama, oyunlarda ebe seçimi, tarafları seçimi, doğa güçlerini harekete geçirme,

Sivrihisar Kültürü

Efsaneler ve Menkibeler

SİVRİHİSAR YÖRESİNDE ANONİM HALK EDEBİYATI ÜRÜNLERİ SİVRİHİSAR EFSANELERİ Efsane terimi Türk dünyasının hemen hemen tamamına yakınında benzer şekillerde kullanılmaktadır. Ayrıca “Rivayet” ve “Hikaye” kelimeleri de coğrafya özelliklerine göre farklı şekillere

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Masalları

SİVRİHİSAR YÖRESİNDE ANONİM HALK EDEBİYATI ÜRÜNLERİ MASAL Eskiden uzun kış gecelerinde Sivrihisarlıların en büyük eğlencelerinden biride komşuya misafirliğe gidip masal anlatmak veya masal dinlemektir. Eskiye nazaran masal anlatanların ve dinleyenlerin

Sivrihisar Kültürü

Ölüm Adetleri

Ölüm, insan için zahiren dünya hayatının sonu ve geçiş dönemlerinin son aşamasıdır. Ölüm ilk çağlardan itibaren günümüze kadar her toplumun çaresiz kaldığı üstesinden gelinemez bir durum gibi görünürken, inançlı bir

Sivrihisar Kültürü

Kız Övmesi

Elimi soktum astara Elimi kesti testere Mevla’m şirinlik göstere Al yeşil kınan al olsun Burada dirliğin bal olsun Esvap yuduğum ak taşlar Gölgelendiğim ağaçlar Tuz ekmek yediğim kardaşlar Al yeşil

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Düğünleri

Sivrihisarlılar genel olarak tanıdıklarına, akrabalarına yakın köy ve kasabalara, şehirlere de kız alıp verirler. Uzak şehirlere gurbet ellere de kız verilir. Ama genel olarak Sivrihisar’ın içine ve yakınlarına kız alıp

Sivrihisar Kültürü

Askerlik

Sivrihisar’da askere gidecek olan delikanlı, askere gitmeden 15-20 gün önce bütün işlerden el çektirilir. Zor ve ağır işe gönderilmez. Bu zaman zarfında delikanlı eğer tertipleri varsa onlarla gezer dolaşır, eğlenir.

Sivrihisar Kültürü

Sünnet

Sivrihisar Yöresinde Hayatın Geçiş Dönemleri Sivrihisar’da sünnet töreni hem dini hem de sağlık amaçlı olarak yapılmaktadır. Sünnet temizliktir. Peygamberimizden geldiği için dini nitelik taşır. Birde sağlık açısından da önemlidir. Ucundaki

Sivrihisar Kültürü

Doğum Sonrası

Sivrihisar Yöresinde Hayatın Geçiş Dönemleri 3- DOĞUM SONRASI Sivrihisar’da yeni doğum yapmış olan kadına “loğusa” ya da “emzikli” denir. Doğum sonrası ağrısı olan kadının ayaklarına sıcak toprak konulur. Sıcak çorba içirilir.

Sivrihisar Kültürü

Doğum Dönemi

Sivrihisar Yöresinde Hayatın Geçiş Dönemleri 2- DOĞUM SIRASI Sivrihisar’da doğumu mahalle ebeleri ya da sağlık ocağında çalışan ebeler yaptırırdı. Köylerde ise köy ebesi veya köyün yaşlı kadınlarından doğumdan anlayan kişiler yaptırırdı.

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Yöresinde Hayatın Geçiş Dönemleri

DOĞUM ÖNCESİ Sivrihisar’da da doğum adetleri güncelliğini korumakta ve yaşamaktadır. Doğumla ilgili adet, inanma ve bunlara bağlı pratikler günümüzde de sürmektedir. Yeni kuşak bir yönden adetlere uyarken, diğer yönden de tıbbın

Sivrihisar Kültürü

Tandır ve Tarifi

TANDIR VE TANDIRIN TARİFİ Buradaki tandır sayvanttaki ekmek pişirilen tandır değildir. Bu tandır bir odayı ısıtır, evde soba görevini yapardı. Bilmeyen ve görmeyenlere bu tandırı anlata­cağım. 50 santim yüksekliğinde 4

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Hikayeleri

Sivrihisar’da hırsızlık vakası hemen hemen olmazdı. Çocuktum iyi hatırlıyorum. Yabancı bir hırsız bir karın sarı yağ (Tere yağ) çalmıştı. Ağustos ayının sıcağı idi. Jandarmalar: Bu 15 kiloluk bir karın sarı

Sivrihisar Kültürü

Ramazanlarımız

Ramazanlarımız çok iyi geçerdi: Şınşırak kayasının altındaki mezarlığın üst başına yerleştirilmiş, kurtuluş savaşından kalma at arabası tekerlekli, çakar almaz bir top vardı. O topun doldurul­masını, atışını seyrederdik, (izlemezdik) Üç cezve

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Sözlük

SİVRİHİSAR YÖRESEL KELİMELER VE DEYİMLER SÖZLÜĞÜ Sivrihisar kelimesinin sözlük anlamı Sivrihisar nedir, ne demek? Sivrihisar, Eskişehir iline bağlı tarihi bir ilçedir. Ayrıca Aksaray ili Güzelyurt ilçesine bağlı “Sivrihisar” adında bir

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar’ca

SİVRİHİSAR YÖRESEL ŞİVESİ SİVRİHİSAR’DA KULLANILAN ŞİVELER A şu oynayan bem gelin olmadan gidesice Aaşa napan nerden gelin gız Abam arabaşı dökmüş,bensiz valaa yimezler. Abbah pek bahalıymış lennn Abo osdurgan tasin

Sivrihisar Kültürü

Şiveli Sivrihisar Koşması

ŞİVELİ SİVRİHİSAR KOŞMASI Aptal Olana Angut, Boş Bakmaya Anıtma, Zorlamaya Ganırtma, Hesabı Bilmeyene Savruk, Ulu Orta Konuşana Densiz İyice’ye Adam akıllı, Uyuşuk olana Mıymıntı, Sersemliğe Seme, Ölçüsüz, kontrolsüz konuşana Lom

Sivrihisar Kültürü

Her Vuruş Bir Tarih Yazar

SİVRİHİSAR DESTANI HER VURUŞTA BİR TARİH YAZAR Garipçe’den yukarı kaldırınca başını Görmemek mümkün değil yazıcı oğlu taşını Yaslanmış böğrüne yaşlı saat kayası Suları gümbür, gümbür ille temiz havası Saatin her

Sivrihisar Kültürü

Sivrihisar Halk Şivesi

Kökü mâzide olmayanın, Âti anlayışı da yoktur. Geçmişten, geleceğe, Râbıta kurulamamıştır. Mâzilerini hatırlamayan, milletlerin, Âtileride yoktur. Geçmişlerini kaybeden milletler, hafızalarını kay­beden insanlara benzerler. Hafızalarını kaybeden insanlar, kimliklerini hatırlamazlar. Kimliği olmayan